مصرف کود با هدف افزایش عملکرد کلزا

مراحل اولیه رشد در مزرعه کلزا، در دماهای پایین سپری می‌شود. از این جهت باید پس از گذشتن از سرما به کوددهی کلزا با هدف افزایش عملکرد توجه ویژه‌ای داشته باشید. در صورتیکه برای مصرف کود کلزا، اهمیت کمی قائل شوید، بالتبع با کاهش عملکرد کلزا در آخر فصل مواجه خواهید بود.   

قبل از کاشت کلزا مدیریت مواردی مانند تاریخ کاشت، میزان بذر مصرفی و عمق کاشت و… اهمیت ویژه‌ای در افزایش عملکرد کلزا دارد که در مطلب آموزشی نکات کاشت کلزا ذکر شده است.

اهمیت برنامه کوددهی کلزا

متاسفانه در برخی مناطق به بحث کوددهی اهمیت کمی داده شده و بدون برنامه در مزارع کلزا، کود مصرف می‌شود و اُفت عملکرد نیز در پی آن اتفاق می‌افتد. این درحالیست که اگر طبق برنامه‌ریزی مدیریت مصرف کود را داشته باشید، هم در هزینه صرفه‌جویی شده و هم نتیجه مطلوبی از کشت کلزا خواهید گرفت.

یک برنامه کودی مناسب دارای شاخص‌های علمی، نوع، میزان و زمان مناسبِ کوددهی با توجه به اقتصادی بودن آن برای شرایط اقلیمی هر منطقه است.

مصرف کود برای کلزا در مراحل مختلف رشدی

در برخی گیاهان زراعی مانند کلزا که فاصله زمانی کاشت تا برداشت طولانی است، ممکن است به مصرف کود در برخی مراحل توجه کمی شود. این درحالیست که در تمام مراحل رشدی کلزا باید به بحث کودها دقت کنید. در مقاله نکات قبل از کاشت کلزا، کوددهی قبل از کاشت و مراحل اولیه رشد ذکر شده است و در این محتوا آموزشی مدیریت کودها در سایر مراحلِ کشت کلزا برای شما ارائه می‌شود.

کوددهی مزرعه کلزا قبل از کاشت

کوددهی مزرعه کلزا قبل از کاشت از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده عملکرد و کیفیت روغن این محصول است، چرا که کلزا در مقایسه با بسیاری از گیاهان زراعی نیاز بالاتری به گوگرد دارد و کمبود این عنصر به‌طور مستقیم روی رشد اولیه بوته و درصد روغن دانه اثر می‌گذارد. به همین دلیل، پیش از کاشت باید بر اساس نتیجه آزمون خاک و سابقه مزرعه، از منابع مناسب گوگردی استفاده شود تا این نیاز به‌درستی تأمین گردد.

• سولفات آمونیوم

گزینه‌ای مناسب برای مصرف پایه است، چون هم‌زمان نیتروژن و گوگرد را تأمین می‌کند و به‌ویژه برای خاک‌های قلیایی مفید است.

• گوگرد گرانوله و پاستیلی با خلوص بالا

برای اصلاح تدریجی کمبود گوگرد در خاک‌هایی با سابقه این کمبود توصیه و معمولاً در فصل پاییز و پیش از کاشت مصرف می‌شود. نکته مهم این است که کود گوگردی به‌تنهایی و به‌سرعت قابل جذب گیاه نیست؛ برای افزایش حلالیت گوگرد در خاک و بهبود جذب آن توسط ریشه، باید پس از مصرف کود گوگردی از باکتری‌های اکسیدکننده گوگرد استفاده شود. این باکتری‌ها با تسریع فرآیند اکسیداسیون، گوگرد عنصری را به شکل قابل‌جذب برای گیاه تبدیل می‌کنند و بدون حضور آن‌ها، اثربخشی کود گوگردی به‌طور محسوسی کاهش می‌یابد.

• سولفات پتاسیم یا سولفات منیزیم

در صورتی که نتیجه آزمون خاک نشان‌دهنده نیاز مزرعه به پتاسیم یا منیزیم باشد، این دو کود انتخاب مناسبی برای تأمین هم‌زمان گوگرد و این عناصر خواهند بود.

• میزان مصرف توصیه‌شده

به‌طور کلی توصیه می‌شود ۱۵۰ تا ۲۰۰ کیلوگرم گوگرد خالص در هکتار، بسته به نتیجه آزمون خاک و سابقه مزرعه، مصرف شود. لازم به ذکر است که مصرف بیش از حد گوگرد نه‌تنها فایده‌ای ندارد، بلکه می‌تواند pH خاک را به‌طور موضعی کاهش دهد و در بلندمدت به تعادل عناصر غذایی خاک آسیب برساند.

کوددهی مزرعه کلزا در مرحله رزت برگی

مرحله رزت برگی در کلزا یعنی برگ‌ها به حالت خوابیده روی زمین رشد کرده و در برابر سرما نیز مقاومت مناسبی دارند. این مرحله قبل از به ساقه رفتن کلزا است و توصیه می‌شود با هدف القاء مقاومت بیشتری در گیاه برای مقابله با تنش‌های محیطی، محلول‌پاشی کود سیلیکات پتاسیم انجام شود.

مصرف کود کلزا در مرحله رشد ساقه

در مناطقی که کلزا کشت می‌شود، زمانیکه دما هوا رو به افزایش برود، مرحله ساقه‌روی یا رشد ساقه کلزا شروع می‌شود. بدلیل اینکه در مرحله ساقه‌رویِ کلزا، رشد رویشی از جمله تعداد برگ‌ها و سطح برگ افزایش می‌یابد، نیاز است که کوددهی بسمت مصرف کودهای نیتروژنی مثل اوره یا سولفات آمونیوم مدیریت شود.

مصرف بیش از حد کود نیتروژنی باعث رشد می‌شود، اما رشد رویشی زیاد می‌تواند به کاهش عملکرد دانه منجر شود.

کوددهی کلزا در مراحل اولیه تشکیل غلاف

هدف از کشت کلزا رسیدن به عملکرد بالا از نظر بذر است، پس ضروری است در مرحله گلدهی و پس از آن تشکیل غلاف، نیاز فتوسنتزی برگ‌ها تامین شود. کودهای دارای عناصر کلسیم، ریزمغذی و عنصرِ روی برای این مرحله پیشنهاد شده تا هم گرده‌افشانی و تلقیح موثری صورت بگیرد و هم تشکیل غلاف در بوته‌های کلزا مطلوب باشد.

استفاده از ۵ تا ۶ عدد کندو زنبورعسل برای یک هکتار با رعایت مصرف سموم کمک فوق‌العاده‌ای به گرده‌افشانی کلزا می‌کند.

مصرف کود کلزا در مرحله پرشدن غلاف

در مرحله پر شدن غلاف در کلزا، انتقال مواد از برگ به دانه در جهت افزایش ماده خشکِ دانه اهمیت زیادی دارد. دانه‌های کلزا در انتهای دوره رشدی که همان پر شدن غلاف است، در داخل غلاف وزن بیشتری می‌گیرند و اگر عملکرد بالایی از مزرعه کلزا می‌خواهید بایستی توجه زیادی به مدیریت برنامه کودی بخصوص در این مرحله داشته باشید.

پیشنهاد کوددهی برای پر شدن دانه کلزا، مصرف کود سیلیکات پتاسیم به صورت محلول‌پاشی است زیرا این کود می‌تواند سیگنالینگ بسیار مؤثری برای افزایش انتقال مواد از برگ به دانه باشد و در همین راستا شاهد پرشدن دانه‌ها و افزایش میزان روغن در دانه نیز خواهید بود.

کشاورزان عزیز دقت داشته باشید که علاوه بر مصرف اصولی کودها بایستی در تمام مراحل به مدیریت نکات چه قبل کاشت و چه بعد از کاشت توجه لازم را داشته باشید تا نتیجه بگیرید. تیم اگرویار در تمام مراحل کشت مزرعه شما همراه و پشتیبان شماست.

چند سوال رایج برای افزایش عملکرد کلزا

• آیا کود مرغی برای کلزا مفید است؟

اگرچه کود مرغی منبعی برای تامین نیتروژن است اما مقدار این عنصر در این کود بسیار زیاد است که اگر بصورت تازه مصرف شود باعث سوختگی ریشه و سپس گسترش بیماری‌های پوسیدگی می‌شود. علاوه‌براین کود مرغی pH بالایی دارد و منجر به کاهش جذب عناصر ریزمغذی خواهد شد.

• آیا مصرف کود سرک در کلزا پیشنهاد می‌شود؟

بله، کودهای نیتروژنی مثل اوره بهتر است به صورت تقسیطی و در چند مرحله مصرف شود.

• کود سولوپتاس برای کلزا در چه مرحله استفاده شود؟

کودهای پتاسیمی مانند سولوپتاس باید در مرحله پر شدن دانه کلزا مصرف شوند.